Pijn (chronisch)
Helaas ervaren veel mensen met FNS pijnklachten. Soms gaan deze niet weg en ontstaan chronische pijnklachten.
Aanhoudende of chronische pijn wordt vaak veroorzaakt door een toename van de 'volume knop' in de pijnwegen van het zenuwstelsel, zowel in de hersenen als het ruggenmerg. Mensen met chronische pijn kunnen de 'volume knop' niet zomaar 'uitzetten'. De pijn is echt! en mensen hebben hier geen controle over.
De vicieuze cirkel van pijn
Wanneer u pijn ervaart kan het zijn dat u bewegingen uit de weg gaat die de pijn extra kunnen maken. Het kan ook zijn dat u bang bent om iets te beschadigen door te bewegen, waardoor u minder beweegt. Dat is heel logisch, maar kan ook negatieve gevolgen hebben. Wanneer u minder beweegt wordt uw lichaam stijver en dit zorgt er op den duur voor dat bewegen nog pijnlijker wordt. Vervolgens gaat u nog minder bewegen, verstijft u meer en wordt het lichaam nog pijnlijker. Op deze manier komt u in een vicieuze cirkel van pijn terecht.
Het is daarom belangrijk om te proberen (voorzichtig) te blijven bewegen om chronische pijn te voorkomen.
Behandeling
Als je pijn niet zelf kunt managen kan je mogelijk meer hulp krijgen van de pijnpoli. Deze kunnen veel meer tijd besteden aan het helpen begrijpen van je pijn en je leren er beter mee om te gaan.
Functionele pijnsyndromen
1. Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS)
Verwijst naar pijn in één of meer ledematen die ontstaat na o.a. fysiek letsel. CRPS kan ook getriggerd worden door kleine problemen met het zachte weefsel zoals carpaal tunnel syndroom.
Bij CRPS is de "volume knop" van pijn volledig open gedraaid en blijft het vast zitten op een 'hoger volume'. De pijnpaden ontvangen dus constant een zeer hoge mate van pijn.
Soms zien we dat in het ledemaat waar de pijn zit ook functionele zwakte, functionele sensorische klachten (verminderd of veranderd gevoel) en functionele bewegingsstoornissen (dystonie, schokken of tremoren) voorkomen.
2. Chronische dagelijkse hoofdpijn
Er zijn veel verschillende soorten hoofdpijn. De twee meest voorkomende type hoofdpijn zijn migraine en spanningshoofdpijn. Vaak hebben mensen beide type.
Spanningshoofdpijn is eigenlijk een foute naam omdat veel patiënten met dit type hoofdpijn geen stress hebben. Bovendien heeft de pijn niet te maken met de spanning van de spieren van het hoofd.
Wat is chronische dagelijkse hoofdpijn?
Chronische dagelijkse hoofdpijn is de meest voorkomende type hoofdpijn. Het is een hoofdpijn die op de meeste dagen aanwezig is voor het grootste gedeelte van de dag. De volgende kenmerken passen bij dit type hoofdpijn:
- Constante druk of barstende sensaties, soms ook kloppend;
- Kan over het hele hoofd zitten, aan een kant of soms in een klein gebied;
- Is vaak variabel maar wordt vaak erger naarmate de dag vordert;
- Gebruikelijke pijnstillers nemen alleen de 'scherpe randjes' van de pijn af.
Het is lastig voor andere om te begrijpen hoe hoofdpijn zo pijnlijk kan zijn zonder duidelijke aanleiding.
Naast hoofdpijn ervaren mensen met chronische dagelijkse hoofdpijn ook vaak andere symptomen. Veel voorkomende symptomen zijn:
- Vermoeidheid;
- Rug- of nekpijn;
- Slechte concentratie;
- Slaapproblemen (niet genoeg slaap of te veel slaap);
- Moeite met op woorden komen;
- Wazig zicht;
- Misselijkheid;
- Vermijden van vel licht;
- Frustratie of boosheid;
- Sombere stemming;
- Gebrek aan plezier;
- Zorgen.
Waarom gebeurt het?
Chronische dagelijkse hoofdpijn is een complex fenomeen en er zijn waarschijnlijk veel verschillende oorzaken. Om de 'volume knop' van pijn wat zachter te draaien zijn er verschillende factoren die een rol spelen:
- Migraine of spanningstype hoofdpijn - de meeste mensen met chronische dagelijkse hoofdpijn heeft een geschiedenis met andere type hoofdpijn, zoals migraine. Wanneer een serie van migraine lijdt tot chronische dagelijkse hoofdpijn wordt dit ook wel getransformeerde migraine genoemd;
- Andere pijn klachten - gevoeligheid voor andere chronische pijn syndromen zoals fibromyalgie (langdurige pijn in spieren en bindweefsel), nek- en rugpijn, buik- en bekkenpijn;
- Stress - Stress kan hoofdpijn verergeren en hoofpijn kan voor stress zorgen, door zowel de pijn als de zorgen om de hoofdpijn.
- Gebruik van teveel pijnstillers - teveel pijnstillers (bijvoorbeeld paracetamol en codeïne) kunnen chronische dagelijkse hoofdpijn erger maken. Gebruikelijke pijnstillers halen vaak alleen de scherpe randjes van de pijn maar werken niet volledig. Daarnaast veroorzaken deze pijnstillers vaak ook een zogenaamde 'rebound-hoofdpijn' wanneer ze beginnen uit te werken. Dit kan ervoor zorgen dat over tijd de hoofdpijn langzaam aan erger wordt.
Wat kan je doen?
Na een (langere) tijd leven met chronische dagelijkse hoofdpijn ervaren patiënten dat ze in een vicieuze cirkel van symptomen terecht zijn gekomen zoals te zien in de afbeelding hierboven.
Als je al langere tijd hoofdpijn hebt zal het ook langer duren om weer beter te worden. De volgende dingen kunnen misschien helpen:
- De diagnose accepteren - wanneer er twijfels blijven bestaan over de diagnose dan is het lastig om beter te worden;
- Bij migraine - behandel de migraine, dit kan veel helpen voor de dagelijkse hoofdpijn. Vraag hiervoor hulp bij een neuroloog;
- Stop met reguliere pijnstillers - probeer te stoppen met het innemen van reguliere pijnstillers zoals ibuprofen, paracetamol en codeïne. Zodra je stopt zal de hoofdpijn tijdelijk erger worden (dit kan enkele weken zijn) voordat de pijn afneemt. Je kunt zowel in een keer stoppen met pijnstillers of het stapje voor stapje afbouwen.
- Verbeter je slaapgedrag - probeer je slaapgedrag te verbeteren. Meer weten over hoe je je slaapgedrag kan verbeteren, lees deze pagina over slaapproblemen;
- Medicijnen - antidepressiva kunnen helpen bij chronische dagelijkse hoofdpijn. De medicijnen helpen bij het beter slapen en het 'omlaag draaien' van de pijnknop. Overleg met je neuroloog wat de opties zijn;
- Bekijk je stress/stemming - soms kan het oplossen van het probleem waar je stress over hebt of somber over bent helpen met de hoofdpijn;
- Andere behandelingen - fysiotherapie voor de nek kan verlichten geven.